محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
288
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
قوام آورده باشند بسرشند و شافها به طريق معلوم بسازند . و اگر به جاى شكر ترنجبين كنند ، در فعلْ اقوى است . [ 780 ] فتيلهء ديگر : كه قوىتر است : بنفشه ، سه ؛ خطمى ، دو و نمك ، يك به دستور فتيله بسازند و اگر قوىتر خواهند ، شحم حنظل و زهرهء گاو و بوره به قدر احتياج اضافه كنند و در تبهاى حارّه ادخال ادويهء مزبور جايز نيست . و چون فلوس خيارشنبر را با ترنجبين يا با شكر به قوام آورند و محمودهء مشوى و بوره و خطمى و شحم حنظل و امثال آن اضافه كنند بسيار قوى الفعل مىشود و سرگين موش بسيار تقويت نمايد . [ 781 ] شياف جهت زحير كه سدّه با او نباشد ، از مجربات است : افيون ، مرّصاف ، كندر و زعفران ، بالسوية با آب گشنيز سرشته شيافهاى باريك بسازند و در ميان او ريسمان بگذارند كه سر ريسمان بيرون مقعد باشد . [ 782 ] شياف ، در قطع خون مجرب است ، خواه بواسير يا اسهال باشد يا خون صرف : مرّصاف ، اقاقيا ، بزر البنج ، صمغ عربى و برنج بو داده ، بالسوية با آب مورد سرشته و شياف بسازند . [ 783 ] شياف جهت قولنج ريحى ، به غايت نافع است : برگ سداب ، زيره ، نانخواه و بورهء ارمنى ، بالسوية ، با عسل سرشته ، شياف سازند يا به لته آلوده حمول نمايند . [ 784 ] شياف جهت اخراج كرم مقعد - كه دود الخل نامند - مجرب است : شحم حنظل ، افسنتين و مويز منقّى ، نرم كوبيده ، با روغن زيتون و قطران شاف بسازند . [ 785 ] فتيله كه جذب از عمق بدن نمايد و محلّل رياح و مسكّن درد ورك و عرق النسا است : سناء مكى ، چهار ؛ تخم خبازى ، غاريقون ، بسفايج ، تربد ، شحم حنظل و سرگين موش ، از هر يك دو ؛ بوره ، يك ؛ نمك هندى ، يك ، با عسل يا انجير پخته فتيله بسازند . [ 786 ] شياف جهت عرق النسا و وجع ورك : به غايت آزموده است : بوره ، شحم الحنظل ، سورنخان و محموده ، نرم سائيده ، به وزن مجموع شكر سرخ سرشته ، شياف سازند . [ 787 ] فتيله جهت قطع خون بواسير ، مجرب قدما است : پشم گوسفند را فتيله ساخته ، سه روز در سركه بگذارند ، پس برگ قنّب را كه بنگ و ورق شاهدانه گويند نرم سائيده ، بر آن فتيله پاشيده و حمول كنند .